Persoonsgegevens in een AI chat geplakt: is dat een datalek, en moet je het melden?
Gepubliceerd op 18 november 2026
Het gebeurt in elke organisatie die met AI werkt: iemand plakt een klantmail, een patiëntenlijst of een export met namen in ChatGPT, Copilot of Gemini, en beseft pas daarna wat er in stond. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) kreeg in 2025 tientallen meldingen van zulke datalekken, meer dan het jaar ervoor, en raadt organisaties aan beleid te maken voor het gebruik van AI chatbots (Security.NL, 30 december 2025, zie de bronnen onderaan). Dit artikel zet op een rij wat de AVG dan van je vraagt.
Dit is algemene informatie en geen juridisch advies. Heeft je organisatie een functionaris gegevensbescherming (FG) of privacy officer, schakel die dan direct in.
Is het een datalek?
De AVG noemt het een "inbreuk in verband met persoonsgegevens": een inbreuk op de beveiliging die per ongeluk of onrechtmatig leidt tot onder meer verstrekking van of ongeoorloofde toegang tot persoonsgegevens (artikel 4, punt 12). Wie persoonsgegevens zonder grondslag of afspraak aan een externe AI dienst geeft, verstrekt ze aan een derde. In veel gevallen valt dat onder die definitie.
Of het zo is, hangt af van de situatie. Een paar vragen die het verschil maken:
- Welk account? Een zakelijk abonnement waarvoor je organisatie een verwerkersovereenkomst heeft gesloten, is iets anders dan een gratis privéaccount van een medewerker.
- Welke gegevens? Een zakelijk e-mailadres weegt anders dan een BSN, een medische toestand of financiële gegevens. Gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens.
- Hoeveel mensen? Eén naam in een mail is iets anders dan een export van duizend klanten.
Wie meldt, en wanneer?
De organisatie meldt, niet de medewerker. In AVG termen is dat de verwerkingsverantwoordelijke. De regels in het kort:
- Altijd intern vastleggen. Elk datalek wordt gedocumenteerd: wat er gebeurde, de gevolgen en de genomen maatregelen, ook als je niet meldt (artikel 33, lid 5).
- Melden bij de AP binnen 72 uur nadat de organisatie ervan weet, tenzij het niet waarschijnlijk is dat het lek een risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van de betrokkenen (artikel 33, lid 1). Lukt 72 uur niet, dan meld je later met een verklaring voor de vertraging.
- De betrokkenen informeren als het lek waarschijnlijk een hoog risico voor hen oplevert (artikel 34).
- Ben je verwerker, bijvoorbeeld een administratiekantoor dat voor een klant werkt, dan meld je het zonder onredelijke vertraging aan die klant (artikel 33, lid 2). Kijk ook in je verwerkersovereenkomst.
De termijn loopt vanaf het moment dat de organisatie ervan weet. Een medewerker die het een week voor zich houdt, kost de organisatie die week. Daarom is het belangrijkste dat collega's het direct durven te melden.
De eerste stappen
- Meld het intern, bij de FG, de privacy officer of de leidinggevende die dat in je organisatie regelt. Vandaag nog.
- Leg vast wat er geplakt is: welke tekst, in welke dienst, met welk account, wanneer, en hoeveel mensen het betreft. Maak geen nieuwe kopieën van de gegevens.
- Verwijder het gesprek in de AI dienst. Dat haalt het uit je geschiedenis. Wat de aanbieder al ontvangen heeft en hoe lang die het bewaart, bepaalt de aanbieder; kijk in de voorwaarden en instellingen van het account.
- Beoordeel het risico aan de hand van de vragen hierboven en besluit of je meldt. Leg dat besluit en de reden vast.
- Neem een maatregel zodat het niet weer gebeurt. Dat is ook wat de AP bij een melding wil weten.
Hoe je het voorkomt
Een verbod werkt zelden: mensen gebruiken AI omdat het helpt. Wat wel werkt:
- Eén goedgekeurde dienst, met een zakelijk account en heldere afspraken met de aanbieder.
- Een korte regel over wat er nooit in gaat. Ons voorbeeld AI beleid past op één pagina.
- Opschonen voor je plakt. Vervang e-mailadressen, telefoonnummers, IBAN's, BSN's en de namen op je eigen lijst door plaatshouders zoals [EMAIL_1], stel je vraag, en zet de echte waarden terug in het antwoord. Tekst anonimiseren doet dat in je browser, zonder dat je tekst ergens heen gaat. Het is een risicoverlager en geen garantie: namen in vrije tekst vindt het alleen als ze in je lijst staan.
Meer over de regels in het algemeen staat in ChatGPT op het werk en de AVG, en wat je beter nooit plakt in wat je nooit in ChatGPT plakt.