Introductieactie20% korting op elke Pro versie tot en met 30 november, automatisch bij het afrekenenBekijk de prijzenFeestdagenactie15% korting op elke Pro versie tot en met 31 december, automatisch bij het afrekenenBekijk de prijzen
mutewarePlannen voor teams

AI geletterdheid: wat artikel 4 van de AI verordening van een klein bedrijf vraagt

Gepubliceerd op 18 november 2026

Sinds 2 februari 2025 geldt artikel 4 van de Europese AI verordening. Het is een van de eerste regels uit die verordening die van toepassing werden, en een van de weinige die bijna elk bedrijf raakt: ook een kantoor dat alleen ChatGPT, Copilot of Gemini gebruikt. Dit artikel legt uit wat er staat en hoe je er als klein bedrijf praktisch mee omgaat.

Dit is algemene informatie en geen juridisch advies.

Wat er staat

Artikel 4 vraagt aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van AI systemen om maatregelen te nemen voor een toereikend niveau van AI geletterdheid bij hun personeel en bij anderen die namens hen AI systemen gebruiken. Daarbij houd je rekening met hun kennis, ervaring en opleiding, met de context waarin de AI wordt gebruikt, en met de mensen op wie dat gebruik betrekking heeft.

Een "gebruiksverantwoordelijke" is in de verordening de organisatie die een AI systeem onder eigen verantwoordelijkheid gebruikt. Een bedrijf dat medewerkers ChatGPT laat gebruiken voor werk, valt daaronder.

Wat er niet staat: een examen, een certificaat, een vast aantal uren of een verplichte cursus. De verordening vraagt maatregelen die passen bij je situatie, "zoveel als mogelijk". Een advocatenkantoor dat AI gebruikt voor dossierwerk heeft dus meer te doen dan een bedrijf dat het alleen gebruikt om social media teksten te schrijven.

Wat AI geletterdheid in de praktijk is

De verordening omschrijft het als de vaardigheden, kennis en het begrip om AI met kennis van zaken in te zetten, en om bewust te zijn van de kansen, de risico's en de mogelijke schade (artikel 3, punt 56). Voor een kantoor komt dat neer op vier dingen die iedereen moet weten:

  • Wat er met je invoer gebeurt. Wat je plakt, gaat naar de aanbieder. Welke gegevens er daarom niet in mogen, en welk account je gebruikt.
  • Dat het antwoord fout kan zijn. Een taalmodel schrijft overtuigend, ook als het niet klopt. Bronnen, bedragen en wetsartikelen controleer je zelf.
  • Waar een mens beslist. Beslissingen over mensen, zoals een sollicitant of een klant, rusten niet alleen op een AI antwoord.
  • Wat je doet als het misgaat, bijvoorbeeld als er toch persoonsgegevens in een chat zijn geplakt.

Een aanpak die in een middag past

  1. Maak een lijstje van de AI diensten die in je bedrijf gebruikt worden, door wie en waarvoor. Vraag het gewoon rond; het antwoord is meestal meer dan je denkt.
  2. Kies wat mag. Eén of twee diensten, met een zakelijk account waar dat kan.
  3. Schrijf de regels op één pagina. Wat mag, wat nooit in een prompt gaat, wie controleert. Ons voorbeeld AI beleid kun je vrij overnemen.
  4. Neem het een keer samen door, met een paar voorbeelden uit je eigen werk. Een uur met het hele team zegt meer dan een algemene online cursus.
  5. Leg vast wat je deed: de lijst, het beleid, wie er bij de uitleg was en wanneer. Zo kun je laten zien welke maatregelen je nam.
  6. Kijk er elk half jaar opnieuw naar. De diensten en hun instellingen veranderen snel.

Maak de veilige weg de makkelijke weg

De regel "geen persoonsgegevens in een AI chat" is makkelijk op te schrijven en lastig vol te houden op een drukke dag. Een hulpmiddel dat gegevens vervangt door plaatshouders voordat de tekst de chat bereikt, maakt de regel uitvoerbaar. Tekst anonimiseren doet dat in je browser, en met een teamplan kan iedere collega het in de extensie gebruiken. Het vervangt AI geletterdheid niet: wie snapt waarom het nodig is, leest het resultaat ook na.

Wetgeving rond AI verandert. Kijk bij twijfel naar de actuele tekst op EUR-Lex en naar de berichten van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Bronnen

Meer lezen

Persoonsgegevens eruit voordat je plakt

Scrub for AI vervangt e-mailadressen, telefoonnummers, IBAN's, BSN's en je eigen termen door plaatshouders, op je eigen computer, en zet ze terug in het antwoord. Gratis te gebruiken, zonder account, met jaarplannen voor teams.